Altunizade
Çatı Ustası

Altunizade, Üsküdar’ın eğimli gövdesinde Acıbadem ile Kısıklı arasında kalan, günlük hareketin yoğun olduğu bir semt. Buradaki yapı stoğu tek tip değil: 1960-70’li yıllarda yapılmış beş ila sekiz katlı betonarme apartmanlar, 1990’lardan sonra gelen daha geniş metrekareli bloklar ve aralarına sıkışmış, çatı katı kullanılan eski ahşap evler bir arada durur. Eğim nedeniyle çatı kotları cadde seviyesinden farklı yüksekliklerde başlar; bu da suyun yönünü ve oluk çapını belirleyen ilk tasarım unsurudur. Altunizade çatı ustası çağrılarında sık görülen tablo, üst katta başlayan tavan lekesinin bir alt katta farklı bir noktadan görünmesidir.

Sokak üzerindeki dükkânların üzerini örten kısa çatı üstleri, üstteki konutun terası olarak çalışır. Bu alanlar eğimsiz ve şap üzerine seramik kaplıdır; su birikintisi oluştuğunda doğrudan alttaki dükkân tavanına iner. Dükkân üstü teraslarda kalıcı çözüm, yüzey kaplamasını yenilemekten önce eğimin ve su yolunun belirlenmesidir. Ayrıca eğimli arsa üzerinde birleşen iki bloğun çatı birleşim noktalarında, farklı yıllarda yapılan onarımların üst üste binmesiyle oluşan geçiş kaçakları sık görülür.

Altunizade’de çatı tamiri nasıl planlanır?

İlk aşamada çatının geometrisi ölçülür: parapet iç yüzeyi, oluk girişleri, suzgeç konumu ve döşeme eğimi. İkinci aşamada kaplama tabakası incelenir; membran, şap ve üzerine serbest bırakılmış seramik yüzeyler ayrı ayrı not edilir. Üçüncü aşamada taşıyıcı sistem değerlendirilir: betonarme döşemelerde çatlak ve karbonatlaşma, ahşap taşıyıcılarda nem ve böcek belirtileri aranır. Dördüncü aşamada tahliye kapasitesi hesaplanır; eğimli güzergâhta iniş borularının yükü alt kattaki bağlantı noktalarına biner.

• Çatı tamiri: akıntının gerçek giriş noktasının bulunması ve hasarlı kaplama, dere, saçak parçalarının yenilenmesi
• Çatı izolasyonu: su birikintisi ve ısı kaybına yol açan katman dizisinin eğim ve drenaj detayıyla birlikte kurulması
• Çatı aktarma: çürüyen taşıyıcı ahşabın kontrolü, kullanılabilir kiremitlerin seçilip alt örtüyle yeniden döşenmesi
• Dere ve baca dibi onarımı: gizli dere ekleri, saçak birleşimleri ve baca yalıtımının sızdırmaz hale getirilmesi
• Acil çatı hasar müdahalesi: fırtına sonrası açılan yüzeylerin güvenli biçimde geçici olarak kapatılması

Erişim, komşuluk ve çalışma güvenliği

Altunizade’de çalışma alanı hazırlığı, mahallede çalışmanın en belirleyici kısmıdır. Yoğun trafik ve yaya trafiği nedeniyle iskele kurulumu belirli saat aralıklarına planlanır; komşu dükkânlarla giriş-çıkış saatleri önceden paylaşılır. Dar cepheli eski evlerde malzeme taşımada elle taşıma ya da kompakt platform tercih edilir, komşu duvarlar ve sıvalı yüzeyler korunur. Kuvvetli rüzgârda ve yoğun yağışta çatı üzerinde çalışma yapılmaz; acil durumda önce iç mekândaki eşyalar korunur, ardından açılan yüzey güvenli biçimde geçici olarak kapatılır.

Taşıyıcı ahşapta nem veya çürüme şüphesi varsa bu alan kapatılmadan önce bildirilir; gerektiğinde yetkin bir yapı incelemesi önerilir. Görünümün korunması gereken cephelerde mahya ve saçak profili, mevcut ölçü ve kaplama tipine uygun seçilir. İlk arızada önerilen geniş yenileme, açılışta görülen tabakaların durumuna göre verilir.

Üsküdar genelindeki çalışma yaklaşımı için Üsküdar çatı ustası sayfasını, tüm ilçeler için İstanbul çatı ustası sayfasını inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Altunizade’de eski bir binanın terası yenilenirken komşu binanın çatısı etkilenir mi?

Etkilenir. Terasın kenarında dikey olarak birlikte çalışan iki çatı düzlemi bulunur; söküm sırasında yalnız kendi katmanınız değil, birleşim noktasındaki iki tarafın bağlantısı da kontrol edilmelidir. Bu nedenle komşu binanın çatı ustasıyla ortak bir zamanlama yapılması, işin hem teknik hem hukuki olarak doğru yürütülmesi için gereklidir.

Dükkân üstü teraslarda su birikmesi neden her yıl tekrarlar?

Çünkü birikme nedeni giderilmemiş, üzerine yeni bir kaplama katmanı eklenmiş olabilir. Yüzey kaplaması göllenmeyi çözmüyor; çözüm, döşeme eğiminin ve suzgeç konumunun yeniden kurulması, gerekiyorsa şap katmanının sökülüp yalıtımın kontrol edilmesidir.

Eğimli arsada iniş boruları yeterli mi, nasıl anlaşılır?

İniş borularının taşıdığı su miktarı, çatı alanı ve eğime göre hesaplanır. Altunizade’de yüksek kotlu çatılarda su, kısa mesafede aşağı indiği için boru çapı ve bağlantı sayısı yetersiz kalabilir. Keşifte oluk ve inişlerin mevcut ölçüleri ölçülür, taşma riski taşıyan noktalar raporlanır.